କନ୍ଧମାଳ, ୨୮/୧୧: (ପ୍ରଦିପ ଦାସ) କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଭରା ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଅନେକ ଅଲୌକିକ କାହାଣୀ। ସେହି କାହାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ହେଉଛନ୍ତି ‘ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଟାଡିସରୁ ବାଇ’ ବା ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଜାନୀ । ଜଣେ ନିରକ୍ଷରା କନ୍ଧ ରମଣୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ କଣ୍ଠରୁ ନିଃସୃତ ହଜାର ହଜାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭଜନ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶନ ଆଜି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିସ୍ମିତ କରିଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସେହି ମହୀୟସୀ ମହିଳାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଓ ସାଧନାର କାହାଣୀ। ଫୁଲବାଣୀ ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦ କି.ମି. ଦୂର ଖଜୁରିପଡ଼ା ବ୍ଲକର ଏକ ଅଖ୍ୟାତ ପଲ୍ଲୀ ‘ଦଳପଡ଼ା’ ଗ୍ରାମରେ ୧୯୪୪ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଜାନୀ। ପିତା ନୀଳକଣ୍ଠ ଜାନୀ ଜଣେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାତା ରାଣୀମତୀ ଜାନୀ ଥିଲେ ନିରକ୍ଷରା। ଅତି ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ମାତୃହରା ହୋଇଥିବାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଶିକ୍ଷାଲାଭରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଭାବ ଅନଟନ ଭିତରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ। କନ୍ଧ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଅତି କମ୍ ବୟସରେ ଖଜୁରିପଡ଼ା ବ୍ଲକର ଚାରିପଡ଼ା ଗ୍ରାମର ଆରାଧନା ଜାନୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ବିବାହ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ଵାମୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ଜଙ୍ଗଲରୁ କାଠ, ମହୁଲ ଓ କେନ୍ଦୁପତ୍ର ସଂଗ୍ରହ କରି ସେ ସରଳ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବିଧିର ବିଧାନ ଥିଲା ବିଚିତ୍ର। ବିବାହର ଦଶବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଛଅଟି ସନ୍ତାନ (ଚାରି ପୁତ୍ର ଓ ଦୁଇ କନ୍ୟା) ଜନ୍ମ ହୋଇ ଅକାଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ସନ୍ତାନ ହରାଇବାର ଗଭୀର ଦୁଃଖ ତାଙ୍କୁ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା। ସନ୍ତାନ ଶୋକରେ ବ୍ୟଥିତ ଦମ୍ପତି ଶେଷରେ ଝଗଡ଼ପଡ଼ା ଗ୍ରାମର ବାଳକ ସାଧକ ‘ସାରନନ୍ଦ’ଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ସାଧୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦୁଇଟି କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ, ତପସ୍ବିନୀ ଓ ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କୁ ଲାଭ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଈଶ୍ୱର ବିଶ୍ୱାସୀ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ନିଜକୁ ପୂଜାପାଠ ଓ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ କଲେ।
ଟାଡିସରୁ ପର୍ବତ ଓ ସିଦ୍ଧିଲାଭ : ଦିନେ ସେ ଦୈବୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଲେ ଯେ ଟିକାବାଲି ନିକଟସ୍ଥ ‘ଟାଡିସରୁ ପର୍ବତ’କୁ ଯାଇ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ହେବ। କୁଇ ଭାଷାରେ ‘ଟାଡି’ ଅର୍ଥ ଉଚ୍ଚ, ‘ସରୁ’ ଅର୍ଥ ପର୍ବତ ଏବଂ ‘ବାଇ’ ଅର୍ଥ ସାଧୁ। ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ସେ ସାତଦିନିଆ ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଘରେ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ହେବାରୁ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ତଥାପି, ତାଙ୍କର ନିଷ୍କପଟ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମୁନିଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ୧୯୬୯ ମସିହା ବୈଶାଖ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ସେ ସିଦ୍ଧିଲାଭ କଲେ। ସେହିଦିନଠାରୁ ସାଧାରଣ ଗୃହିଣୀ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଜାନୀ ପାଲଟିଗଲେ ‘ଟାଡିସରୁ ବାଇ’।
ନିରକ୍ଷରା କଣ୍ଠରେ ଶାସ୍ତ୍ର ପୁରାଣଟାଡିସରୁ ବାଇଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚମତ୍କାରିତା ହେଲା ତାଙ୍କର ‘ଆଶୁକବି’ ପ୍ରତିଭା। ସେ ନିରକ୍ଷରା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ବେଦ, ଉପନିଷଦ, ଗୀତା ଓ ଭାଗବତର ଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟକୁ ଅତି ସରଳ ଭାଷାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ କଣ୍ଠରୁ ସ୍ୱତଃସ୍ପୃତ ଭାବେ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ହଜାର ହଜାର ଭଜନ। ତାଙ୍କ ରଚିତ ଭଜନ ଗୁଡ଼ିକରେ ୧୬ ଅକ୍ଷରୀ, ୧୪ ଅକ୍ଷରୀ ଛନ୍ଦର ନିଖୁଣ ପ୍ରୟୋଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଯାହା ବଡ଼ ବଡ଼ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଚକିତ କରିଦିଏ। ଟାଡିସରୁ ବାଇ କେବଳ କନ୍ଧମାଳରେ ସୀମିତ ନ ରହି ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଭ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି। ୧୯୯୬ ନବକଳେବର ସମୟରେ ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନର ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ସେ ସେଠାରେ ଭଜନ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ତଥା ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ସହ ତତ୍ତ୍ୱ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରାୟ ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଭଜନ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇପାରିଛି।
୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଆଜି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟବାଣୀ ଓ ଭକ୍ତିରସାତ୍ମକ ଭଜନ ଜନମାନସରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ଜାଗ୍ରତ କରୁଛି। କନ୍ଧମାଳର ଏହି ଆଦିବାସୀ ସାଧିକା ପ୍ରମାଣ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଈଶ୍ୱର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପୋଥିଗତ ବିଦ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଷ୍କପଟ ଭକ୍ତି ଓ ସମର୍ପଣ ଭାବର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।
