ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ଇସ୍ରୋ) ପକ୍ଷରୁ ଶୁକ୍ରବାର ରାତି ୧୧ଟା ୫୧ ମିନିଟରେ ନାଭିଗେସନ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଏନଭିଏସ୍-୦୩ (NVS-03) ଲଞ୍ଚ୍ କରାଯିବ। ଏହାକୁ ଜିଏସ୍ଏଲ୍ଭି-ଏଫ୍-୧୮ (GSLV-F18) ରକେଟ୍ ଜରିଆରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀହରିକୋଟାସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯିବ। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ନାଭିଗେସନ ପ୍ରଣାଳୀ ‘ନାଭିକ୍’ (NavIC)ର ସେବାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ତଥା ମଜଭୁତ କରିବା। ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ସଫଳ ହେଲେ ଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଉ ଏକ ନୂତନ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସ୍ଥାପିତ ହେବ।
ଏହି ମିଶନ ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ରୋ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଡକ୍ଟର ଭି. ନାରାୟଣନ ଗୁରୁବାର ତିରୁମାଲାସ୍ଥିତ ପ୍ରଭୁ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଏହାପରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ସେ ଇସ୍ରୋର ଏହି ମିଶନ ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଇସ୍ରୋର ପଞ୍ଚମ ମିଶନ ହେବ। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ଏକ ଘରୋଇ ଉତକ୍ଷେପଣ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି। NVS-03 ଉପଗ୍ରହ ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି, ନାଭିଗେସନ୍ ଏବଂ ସଠିକ୍ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସେବାକୁ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ କରିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।
ଇସ୍ରୋର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, NVS-03 ହେଉଛି ଭାରତର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ନାଭିଗେସନ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଶୃଙ୍ଖଳାର ତୃତୀୟ ଉପଗ୍ରହ। ଏହା ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ପରମାଣୁ ଘଣ୍ଟା (Atomic Clock) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପରମାଣୁ ଘଣ୍ଟା ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଛି। ପରମାଣୁ ଘଣ୍ଟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଠିକ୍ ସମୟ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ, ଯାହାକି ଉପଗ୍ରହ-ଆଧାରିତ ନାଭିଗେସନ୍ ସେବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ନୂତନ ଉପଗ୍ରହରେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଚଳିତ L5 ଏବଂ S ବ୍ୟାଣ୍ଡ ସହିତ ନୂଆ L1 ବ୍ୟାଣ୍ଡ ସିଗନାଲ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଭାରତର ଆଞ୍ଚଳିକ ନାଭିଗେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସେବା ପରିସରକୁ ବହୁଗୁଣିତ କରିବାରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହେବ। NavICର ସେବା ପରିସର କେବଳ ଭାରତର ସ୍ଥଳଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମାରୁ ବାହାରକୁ ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ରହିଛି।
ଇସ୍ରୋ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଡକ୍ଟର ଭି. ନାରାୟଣନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, NavIC ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ତଥା ରଣନୈତିକ ଭାବେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ଭାରତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ସମ୍ପର୍କିତ ଆବଶ୍ୟକତା, ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତ ସମୟ (ରିଅଲ-ଟାଇମ) ଟ୍ରାକିଂ, ସଡ଼କ ପରିବହନରେ ଯାନବାହାନ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରରେ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କ ଡଙ୍ଗା ତଥା ଜାହାଜର ସଠିକ୍ ନାଭିଗେସନରେ ପ୍ରମୁଖ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ରଣନୈତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଅତି ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମୟ ସେବା ଯୋଗାଇବାରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭାରତର ଏହି ନିଜସ୍ୱ ନାଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଜିସନିଂ ସେବା ପାଇଁ ଆମର ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଓ ସ୍ୱଦେଶୀ କ୍ଷମତା ବିକାଶ କରିବାରେ ବେଶ୍ ସହାୟକ ହେଉଛି। ଏହା ଆମେରିକାର ଜିପିଏସ୍ (GPS) ପରି ବିଶ୍ୱ ନାଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଉପରୁ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ଭାରତକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
